تست و اندازه گیری

همه چیز درباره مولتی متر

ابزار‌های مختلف در اندازه‌گیری انواع کمیت‌های الکتریکی، از مهم‌ترین وسایل مورد نیاز مهندسان الکترونیک و برق هستند. این ابزارآلات، می‌توانند برای عیب‌یابی قطعات مختلفی از جمله فیوز‌ها، سوئیچ‌ها، خازن‌ها، کابل‌ها و… به کار روند. انجام اندازه‌گیری‌های کمی و یا آزمایش‌ها نیز، از دیگر کاربرد‌های این ابزارآلات است. مولتی متر دستگاهی است که دارای قابلیت های بسیار گسترده ای می باشد.

یکی از این قابلیت ها بدین شرح است که چند کمیت الکتریکی مختلف مانند ولتاژ، جریان، ظرفیت خازنی،  مقاومت الکتریکی و غیره را اندازه گیری کند. در حال حاضر فروشگاه تکترونیکس انواع مولتی متر را برای ارائه به شما مشتریان گرامی در نظر گرفته است که شامل مدل های زیر می باشد:

  • مولتی متر آنالوگ (دستی)
  • مولتی متر دیجیتال
  • مولتی متر کلمپی
  • مولتی متر رومیزی

انواع مولتی متر برای پارامترهای الکتریکی

با توجه به کاربرد گسترده مولتی متر، این محصول در قالب برندهای خارجی و حتی داخل کشور با نام مولتی متر ایرانی در بازار موجود می باشد. شایان ذکر است فروشگاه تکترونیکس بهترین مولتی متر داخلی و خارجی را ارائه می دهد. در ادامه به معرفی انواع مولتی متر می پردازیم:

مولتی متر آنالوگ (دستی)

مولتی متر آنالوگ یکی از انواع مدل های مولتی متر است که بر اساس یک میکرومتر ساخته می شود که وسیله ای برای محاسبه پتانسیل و جریان است. به دلیل استفاده کمتر از این مدل از مولتی متر نسبت به مدل های دیگر، قیمت ارزان تری دارد. در استفاده از این دستگاه باید بسیار دقت کنید زیرا این مولتی متر ها به ضربه بسیار حساس هستند. این دستگاه دارای صفحه شاخص و عقربه است و هنگامی که مقادیر اندازه گیری شده (پارامترها) تغییر می کند، نشانگر روی صفحه تغییر می کند. به دلیل محدودیت های فراوان از جمله دقت کم اندازه گیری، این دستگاه به مرور زمان جای خود را به مدل های دیجیتال داد.

مولتی متر دیجیتال

  در مولتی مترهای دیجیتال، پارامترهای اندازه گیری شده به صورت اعداد دیجیتال نمایش داده می شوند. همچنین دستگاه ها قادر هستند واحد اندازه گیری را نیز نمایش دهند. مولتی متر دیجیتال نسبت به مولتی متر آنالوگ مزایای زیر را دارد:

  • دقت بسیار بالا در اندازه گیری و نمایش داده ها
  • کاهش خطای کاربر
  • افزایش کارایی دستگاه و سرعت اندازه گیری
  • امکان اندازه گیری و نمایش مقادیر مختلف
  • دارای حافظه ای برای ثبت اطلاعات اندازه گیری
  • قابلیت اتصال به کامپیوتر
  • کالیبراسیون آسان

مولتی متر رومیزی

مولتی متر رومیزی نوعی مولتی متر دیجیتال با دقت اندازه گیری بالا است که بیشتر در آزمایشگاه ها مورد استفاده قرار می گیرد. مقادیر اندازه گیری شده توسط مولتی مترهای رومیزی به صورت ارقام دیجیتالی نمایش داده می شوند.

مزایا و معایب مولتی متر

از جمله مهمترین مزایای مولتی متر می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • دقت بالا
  • امپدانس ورودی بالا
  • قابلیت خواندن واضح صفحه در فواصل دید بالاتر
  • آنها به دلیل فناوری یکپارچه ارزانتر هستند.
  • نمایش خروجی می تواند به صورت خودکار انجام شود.
  • دارای کنترل قطبیت خودکار.

 

از معایب مولتی متر می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • الزامات منبع تغذیه و مسائل ایزولاسیون
  • صفحه نمایش LCD عمدتاً به منبع تغذیه خارجی مانند باتری بستگی دارد زیرا هنگامی که باتری تخلیه می شود، LCD کم نور می شود، بنابراین خواندن آن دشوار است.
  • حد مجاز مولتی متر 1 ولت است، بنابراین در صورت افزایش حد، مولتی متر آسیب می بیند.
  • مولتی متر باید مطابق با اندازه گیری مشخص شده سازنده و همچنین رتبه بندی طبقه بندی استفاده شود. در غیر این صورت، کنتور آسیب می بیند و تجهیزات از بین می روند.

تا کنون با نمای کلی مولتی متر آشنا شده ایم و دیده ایم که به آن آمپرمتر نیز گفته می شود که برای محاسبه برق از آن استفاده می شود. مقاومت، ولتاژ و جریان، ولتاژ باتری، تشخیص عیب و غیره از جمله کاربردهای این دستگاه است. این ابزار توسط مهندسان برق و الکترونیک برای عیب یابی مشکلات الکتریکی در مدارها، موتورها، سیستم های سیم کشی، منبع تغذیه، لوازم خانگی و غیره استفاده می شود.

قسمت های اصلی مولتی متر عبارتند از:

  • پایانه ها (پروب) و دکمه های تنظیم
  • کلید انتخاب
  • صفحه نمایش دیجیتال

در انواع مولتی‌متر کمیت‌ های الکتریکی مورد نظر برای اندازه‌گیری و نیز حدود آن را می‌توان بوسیله یک سلکتور قابل چرخش مشخص کرد. انواع کمیت‌های الکتریکی مورد اندازه گیری در مولتی متر با V برای اختلاف پتانسیل، A برای شدت جریان، Ω برای مقاومت الکتریکی، AC برای جریان متناوب و DC برای جریان مستقیم نشان داده می شود.

 

مشخصات فنی مولتی متر

نام دیگر این ابزار مهم، آوومتر است که کلمه AVO از حروف اول کلمات Amper، Volt و Ohm گرفته شده است. زیرا آوومترها این سه کمیت را برآورد می کنند. یکی از مهمترین و اساسی ترین ابزار کار مهندسین و تعمیرکاران برق در زمینه الکترونیک می باشد و از مولتی متر برای تشخیص مشکلات الکتریکی موتورها، لوازم برقی، مدارهای الکتریکی، پاورها و … استفاده می شود.

 

اجزای انواع مولتی متر الکتریکی

هر یک مولتی متر از 4 قسمت مجزا به شرح زیر تشکیل شده است:

  1. نمایشگر: این قسمت از مولتی متر،  مقادیر اندازه گیری شده را نشان می دهد.
  2. انتخابگر (سلکتور): برای انتخاب پارامترهای اندازه گیری مانند مقاومت، ولتاژ و جریان، کلید انتخاب را بچرخانید. (کمیت های الکتریکی اندازه گیری شامل اختلاف پتانسیل (v)، مقاومت الکتریکی (Ω)، شدت جریان (A)،  جریان متناوب (AC) و جریان مستقیم (DC) است.)
  3. پورت: هر مولتی متر دارای 2 پورت ورودی برای اتصال پروب ها به مولتی متر هستند.
  4. پروب: هر مولتی متر دارای 2 پروب با دو رنگ مختلف است که یکی مشکی و دیگری قرمز است.

پورت ها در پارامترهای مولتی متر الکتریکی

قسمتی که پروب ها در آن متصل می شوند ترمینال یا پورت ورودی نامیده می شوند. به منظور اندازه گیری پارامترهای مختلف، چندین پورت در این دستگاه تعبیه شده است و پورت ها می توانند در مولتی مترهای مختلف متفاوت باشند.

  •  پورت 10A: برای اندازه گیری جریان های بزرگ (بالای 200 میلی آمپر)
  • پورت µA.mA: برای اندازه گیری جریان (تا 200 میلی آمپر)
  • پورت COM: مربوط به COMMON است که اغلب به زمین یا منفی مدار متصل می شود و معمولا برای اتصال پروب مشکی استفاده می شود.
  • پورت VΩ: برای اندازه گیری مقاومت، ولتاژ و اتصالات تست

پروب یا پراب در پارامترهای الکترونیکی مولتی متر

اکثر مولتی مترها دارای دو پروب در رنگهای قرمز و مشکی هستند که هیچ تفاوتی بین آنها وجود ندارد و فقط برای تمایز دو رنگ انتخاب شده است.

معمولاً پروب مشکی به پورت COM و پروب قرمز رنگ به پورت های دیگر متصل می شود.

پروب های سوزنی برای آزمایش اجزای Smd استفاده می شود.

پروب های بالا برای تست سطوح ولتاژ بالا استفاده می شود.

 نحوه استفاده از مولتی متر

با چرخاندن کلید روی مولتی متر، می توانید پارامترهای مختلفی را که می خواهید اندازه گیری کنید. توجه داشته باشید که روی این کلید چرخان یک فلش کوچک وجود دارد که حالت مولتی متر را نشان می دهد و در هر جایی که فلش قرار می گیرد مولتی متر در آن حالت قرار دارد. در ادامه به توضیح مختصری در مورد هر پارامتر می پردازیم.

  • اندازه گیری ولتاژ DC: باید کلید را در حالت vdc قرار دهید و سیم ها را به دو سر نقطه مورد نظر وصل کنید.
  • اندازه گیری جریان الکتریکی: کلید باید در موقعیت A و سیم مولتی متر باید به صورت سری در مدار باشد.
  • اندازه گیری مقاومت الکتریکی: کلید را روی حالت اهم قرار دهید و دو سیم مولتی متر را به مقاومت وصل کنید.

اطمینان از اتصال و عدم اتصال کوتاه در مدار

یکی دیگر از ویژگی های این دستگاه Beeper  است و این امکان را به کاربر می دهد تا از اتصال و عدم اتصال به نقاط مختلف مدار و اتصال سیم ها به یکدیگر مطلع شود. برای این منظور ابتدا دو رشته سیم بدون اتصال را از دو طرف تست می کنیم. اگر صدا از مولتی متر ساطع نشود، این دو سیم با هم تماس نداشته اند و اگر صدا منتشر شود، این دو سیم در نقطه ای با هم تماس داشته اند. برای اینکه بدانیم اتصالات صحیحی داریم یک طرف سیم را به هم وصل می کنیم و از طرف دیگر با اتصال دو سیم باید صدایی از سمت مولتی متر خارج شود. این روش برای اطمینان از عدم معیوب بودن سیم در انواع سیم های برق، تست دیود، دیتا، دوربین و آنتن استفاده می شود.

با قرار دادن انتخابگر مولتی متر روی قسمت آزمایشی دیود، کار شروع می شود. در مرحله بعد دو سر سیم مولتی متر در دو طرف دیود مورد نظر قرار می گیرد و اگر صدایی از مولتی متر خارج نشود دیود سالم است. به طور کلی، دیود نباید اتصال کوتاه داشته باشد.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *